«УЛАР МЕНГА ИККИ ДАҚИҚА ВАҚТ БЕРДИ». АФҒОНИСТОН СОБИҚ ПРЕЗИДЕНТИ AШРАФ ҒАНИ ҚОБУЛДАН ҚОЧГАНИ ҲАҚИДА БИРИНЧИ МАРТА ГАПИРДИ

Афғонистоннинг собиқ Президенти Aшраф Ғанининг Би-би-сига айтишича, унинг шу йил август ойида Қобулдан қочиб кетиши Афғонистон пойтахтининг вайрон бўлишининг олдини олиш учун зарур эди.

Ғанига кўра, 15 август куни Толибон Қобулни қўлга олгач, бу кун унинг мамлакат президенти сифатидаги сўнгги кун бўлиши ҳақида «заррача ҳам тасаввурга эга бўлмай» уйғонган. Унинг тан олишича, содир бўлган воқеани якуний тушуниш унга фақат Афғонистондан Ўзбекистонга, сўнгра Бирлашган Араб Амирликларига олиб борган самолёт бортида келган.

Собиқ президент жуда муҳим пайтда Қобулни тарк этгани учун бир неча бор кескин танқид остига олинган, аммо Ғанининг ўзи бу нафақат унинг хавфсизлиги, балки шаҳарни сақлаб қолиш учун ҳам зарурлигини айтган.

Президентга кўра, Толибон тарафдорлари (Россия ва дунёнинг бошқа давлатларида бу ҳаракат террорчи деб тан олинган ва тақиқланган) дастлаб Қобулга кирмасликка келишиб олган, «аммо икки соатдан кейин бу ваъдадан ҳеч нарса қолмади».

«Толибоннинг  икки хил гуруҳи икки томондан ҳужум қилди, — дея изоҳлади Ғани. -Улар ўртасида кенг кўламли можаронинг кучайиши катта таҳдид туғдирди, бу эса беш миллион аҳолиси бор шаҳарни вайрон қилишга ва одамларнинг ҳаётини тартибсизликка олиб келади».

Ғани Қобулдан хотини ва миллий хавфсизлик бўйича маслаҳатчисини эвакуация қилишга рози бўлганини ва мамлакат мудофаа вазирлигига бориш учун машина кутишига тўғри келганини айтади. Бу автомобил келмади. Ҳайдовчининг ўрнига президент гвардиясининг бошлиғи «даҳшат ичида» келиб, Ғани қаршилик кўрсатишда давом этса, «ҳаммамизни ўлдиради», деди.

«Мен пул олиб кетмадим»

«У менга икки дақиқача вақт берди», деди собиқ президент. — Аввалги режаларга кўра, мен Хост [мамлакат жануби-шарқидаги Афғонистон шаҳри] га парвоз учун тайёргарлик кўришим керак эди. Аммо унинг айтишича, Хост таслим бўлган, Жалолободда ҳам шундай бўлган. Қаерга учишимизни билмадим. Фақатгина самолётдан кейин Афғонистонни тарк этаётганимиз аниқ бўлди. Ҳаммаси жуда кутилмаганда бўлди.»

Парвоздан сўнг айримлар Ғани ўзи билан катта миқдорда нақд пул олганини даъво қилган, бироқ собиқ президент бундай айбловларни рад этиб, халқаро тергов ўтказишга чақиради.

«Мен мамлакатдан ҳеч қандай пул олмаганимни қатъий айтмоқчиман», — деди Ғани Би-би-си га. — Қандай яшаётганимни ҳамма билади.

Ғани президент сифатида хатоларга йўл қўйганини тан олди, жумладан » халқаро ҳамжамиятнинг сабр-тоқати чексиз бўлишини фараз қилди». Бироқ, у ўз ҳукуматининг қулашига Толибон ва ўша пайтдаги Ақш Президенти Доналд Трамп ўртасидаги Америка қўшинларини Афғонистондан олиб чиқиш тўғрисидаги келишув сабаб бўлди, деб ҳисоблайди.

«Тинчлик жараёни ўрнига чекиниш жараёнига эга бўлдик», — дейди Ғани, «Толибон» билан тузилган битим «бизни ер юзидан йўқ қилди», деб қўшимча қилди.

«Мени дўппослашди»

Аммо бу музокаралар ҳеч нарсага олиб келмади ва 2021 йилнинг ёзига келиб АҚШнинг янги президенти Жо Байден Америка қўшинларини мамлакатдан бутунлай олиб чиқишга ваъда берди, Толибон эса бирин-кетин афғон шаҳарларини қўлга ола бошлади.

Натижада, Ғанига кўра, «сиёсий шартнома эмас, балки зўравон тўнтариш» юз берди.

Aшраф Ғани Қобулдан чиққан куни Афғонистондаги ҳокимият бутунлай Толибонга ўтди. Мамлакатда кенг кўламли гуманитар-иқтисодий инқироз бошланди, бошқа нарсалар билан бир қаторда, халқаро донорлар мамлакатни қўллаб-қувватлашни тўхтатди.

Бу воқеалардан уч ой ўтиб, Ғани Қобулнинг қулаши учун айбни ўз зиммасига олишга тайёр эканини айтади, хусусан, у «халқаро ҳамкорлари»га ҳаддан ташқари ишонганига ишонади. «Менинг бутун ҳаётимнинг иши йўқ қилинди. Қадриятларим оёқ ости қилинди. Мени эса дўппослашди», — хулоса қилди собиқ президент.

 БИЗНИ   FACEBOOK     TELEGRAM    INSTAGRAM   ДА ҲАМ  КУЗАТИБ БОРИНГ!

Добавить комментарий

%d такие блоггеры, как: