ТОЖИКИСТОНДА ДАВЛАТ АМАЛДОРЛАРИНИНГ ДАРОМАДЛАРИ ВА МОЛ-МУЛКИ ҲАҚИДА МАЪЛУМОТ ТЎПЛАШ БОШЛАНДИ

Оддий одамлар бундай маълумотларга эга эмаслар, «жамият ҳали бунга тайёр эмас».

Тожикистондаги давлат хизматчилари ўз даромадлари ва мол-мулклари ҳақидаги декларацияларни топшира бошлайдилар. Республикада Тожикистон Республикаси Президенти ҳузуридаги Давлат хизмати агентлигининг сўнгги маълумотларига кўра, 20 мингга яқин шундай шахс бор.

Республиканинг амалдаги қонунчилигига кўра, давлат хизматчилари маҳаллий солиқ органларига 1 апрелдан кечиктирмай (ҳисобот йилидан кейинги) даромад солиғи декларациясини ва мол-мулк ҳолати декларациясини тақдим этишлари лозим.

Ҳукумат расмийларининг ҳар йили даромад ва мол-мулклари ҳақида маълумот тақдим этиш тартиби 2004 йилдан буён амал қилади.

2020 йилнинг августида Тожикистон ҳукумати қарори билан декларацияларнинг янги шакллари тасдиқланди, уларда амалдорлар омонат, қимматбаҳо металлар ва тошлар, чорва ва қушлар, уй қурилиши ва ҳоказолар ҳақидаги маълумотларни ҳам кўрсатишлари керак.

Бундан олдин амалда бўлган декларацияларда давлат хизматчиларининг йиллик иш ҳақи, даромад ва мол-мулк (автомобиллар, кўчмас мулк ва ҳ.к.) тўғрисидаги маълумотлар мавжуд эди.

Солиқ органлари фақат солиқ солиш объектларини ташкил этишга, солиқларни ҳисоблашнинг тўғрилиги ва асослилигини назорат қилишга ҳамда уларнинг ундирилишини таъминлашга мажбурдирлар.

Декларацияларни тақдим этмаслик ёки уларда нотўғри маълумотларнинг акс эттирилиши давлат хизматчисини ишдан бўшатиш ва уни давлат хизматига қабул қилишни рад этиш учун асос бўлиб хизмат қилиши мумкин.

Солиқ органлари мансабдор шахсларнинг даромадлари ва мол-мулки ҳақидаги маълумотларни эълон қилишга ҳақли эмас, чунки бу амалдаги Қонунчилик томонидан қатъиян ман этилади. Бунга фақат амалдорнинг ўзи истаса, рухсат берилиши мумкин.

Нотўғри тафаккур?

Тожикистон Президенти ҳузуридаги Давлат хизмати агентлиги директори Жума Давлатзода аввалроқ матбуот анжуманида тожик жамияти давлат хизматчилари даромадлари тўғрисидаги ахборотни маъқуллашга ҳозирча тайёр эмаслигини айтган эди.

«Мансабдор шахсларнинг даромадлари тўғрисидаги ахборотни чоп этиш масаласи жамиятимиздаги онг Европа мамлакатлари даражасига етганда кўриб чиқилади», — дейди Давлатзода.

Бу жамиятнинг маълум бир қисмини ғазабга келтирди, баъзи одамлар расмийларнинг сўзларини шахсий ҳақорат деб ҳисоблашди. Уларнинг фикрича, Давлатзода бундай даражадаги тафаккур билан бу вазифани эгалламаслиги, давлатни бошқаришда ошкоралик тамойиллари асосида тегишли тафаккурга эга кишилар иштирок этиши лозим.

Давлатзоданинг зиддиятли баёноти мамлакат Президентининг собиқ божхоначи Шаҳбоз Ражабзодга нисбатан айбловлари фонида эълон қилинди. Божхона органларида бир ярим йил ичида у бир нечта эълон қилинмаган уйлар ва машиналарни сотиб олди.

Бироқ Тожикистонда ноқонуний йўл билан қўлга киритилган даромадларни яширган коррупционерларни аниқлаш ва ҳибсга олиш ҳоллари етарли.

Мисол учун, Бош прокуратурага кўра, Кўлобнинг собиқ раиси Баҳром Иноятзода даромад декларациясида фақат расмий маошини кўрсатди. Кейин у пора олган, ҳукумат пулларини, катта миқдордаги гуманитар ёрдамни ўзлаштирган.

Яқинда эълон қилинган «Transparency International» рейтингида- (Corruption Perceptioon Index-2021) коррупция индексида Тожикистон ҳамон «коррупцияни ҳис қилишнинг жуда юқори даражаси» зонасида туради.

Республика Марказий Осиё минтақасида Туркманистондан кейин энг коррупциялашган деб тан олинди.

Даромад декларациясида нима мавжуд?

Даромад солиғи декларациясида мансабдор шахслар даромади ҳақида, шу жумладан, чет элдаги даромади ҳақида қуйидаги маълумотларни кўрсатишлари керак:

— асосий иш жойидаги даромадлар;

— асосий бўлмаган иш жойидан олинган даромадлар (асосий бўлмаган иш жойи (асосий бўлмаган жойлар)дан кўрсатилган ҳолда икки ёки ундан ортиқ жойларда ишлаган тақдирда);

— илмий, ижодий ва педагогик фаолиятдан олинган даромадлар (фаолият турлари ва иш жойини кўрсатган ҳолда);

— ижарага берилган мулкдан олинган даромадлар;

— уй хўжалиги ер участкасидан олинган даромадлар;

— олинган (ижарага берилган) ердан олинган даромадлар;

— банк омонатлари бўйича даромадлар;

— тижорат ташкилотларининг устав капиталидаги акциялар (шу жумладан акциялардан дивидендлар) ва бошқа қимматли қоғозлар бўйича даромадлар;

— бошқа даромадлар (даромад турини кўрсатиш билан).

 

Мулк декларацияси

Мулк ҳолати декларациясида қуйидаги маълумотларни кўрсатиш керак бўлади:

— мол-мулк (хусусий мулк) ҳақида, шу жумладан чет элдаги билан;

— кўчар ва кўчмас мулк ҳақида маълумот;

— чорвачилик ва қушлар ҳақида;

— тижорат ташкилотларининг устав капиталидаги акциялар ҳақида;

— жамғарма ва қимматбаҳо металлар ва тошлар ҳақида;

— молиявий мажбуриятлар ҳақида.

 

 БИЗНИ   FACEBOOK     TELEGRAM    INSTAGRAM   ДА ҲАМ  КУЗАТИБ БОРИНГ!

Добавить комментарий

%d такие блоггеры, как: